Nie pozwól, aby twoje zasady moralne odwiodły cię od zrobienia tego, co słuszne.

Never let your sense of moral prevent you from doing what is right.
別讓道德感阻止你做正確的事。
Đừng bao giờ để ý nghĩa đạo đức ngăn trở bạn làm những điều phải

Widziałem rzeczy, które wam, ludziom, nawet się nie śniły.
Okręty sunące ku ramionom Oriona.
Oglądałem strumienie elektronów
skrzące w wiecznym mroku bramy Tennhausera.
Wszystkie te chwile
rozpłyną się w wieczności
Jak łzy wśród deszczu.

I've seen things you people wouldn't believe.
Attack ships on fire off the shoulder of Orion.
I've watched C-beams glitter in the dark near the Tennhauser Gate
All these moments will be lost in time
Like tears in rain

我曾見過你們人類難以置信的事物：在獵戶座邊緣重創燃燒的攻擊艦隊。我曾目睹C線射群，在唐懷瑟星門旁的黑暗中粼光閃爍。所有這些都將在時間洪流中瞬間即逝，就像一行行的眼淚，在雨中消逝。 –-銀翼殺手

Tôi đã nhìn những thứ mà Người trưa bao giò nhìn thấy. Tầu chiến bắn lửa trên cánh tay chòm sao Orion Tôi đã nhìn thấy tia sáng chiếu rọi trong bóng tối gần Cổng Tennhauser Tất cả những chốc đấy sẽ chôi qua trong vĩnh viễn Như giọt nước mắt trong mưa.

Cena wolności to bezustanne czuwanie.

The price of freedom is eternal vigilance.
永遠警戒是自由的代價。
Giá của sự tự do là sự cẩn mật vĩnh viễn.

Na początku miałem nadzieję, że można ich zmienić. Ale teraz, jeśli nawołuję nadal, to tylko po to, by oni mnie nie zmienili.

At the beginning I was hoping it is possible to change them. But now, if I am still calling, it is only in order not to be changed by them.

起初，我希望能影響他人。如今，我還傳教只為，別被他們影響。 起出，我希望己立立人。如今，我還傳教只為別被他們影響。

„Wiecięż na ryby istnieje po to, aby łapać ryby; gdy się schwyta ryby, zapomina się o wieciężu. Sidła [na zające] istnieją po to, aby chwytać zające; gdy się schwyta zające, zapomina się o sidłach. Słowa istnieją po to, aby wyrażać myśli; gdy się wyrazi myśl, zapomina się o słowach. Gdzież [jednak] mogę znaleźć człowieka, który zapomniał o słowach i z którym [dlatego właśnie] mógłbym porozmawiać?”

„The purpose of a fish trap is to catch fish,
and when the fish are caught, the trap is forgotten.
The purpose of a rabbit snare is to catch rabbits.
When the rabbits are caught, the snare is forgotten.
The purpose of words is to convey ideas.
When the ideas are grasped, the words are forgotten.
Where can I find a man who has forgotten words?
He is the one I would like to talk to.”

荃者所以在魚, 得魚而忘荃。
碲者所以在兔, 得兔而忘碲。
言者所以在意, 得意而忘言。
吾安得夫忘言之人而馬之言哉!

„Zadaniem sieci jest złapanie ryb,
   A kiedy ryby są złapane, sieć jest zapominana.
Zadaniem potrzasku jest złapanie królika,
   A gdy królik jest złapany – potrzask zostaje zapomniany.
Zadaniem słów jest przenoszenie idei,
   A gdy idee zostają uchwycone, słowa są zapominane.
Gdzież mogę znaleźć tego, który zapomniał słów?
  On jest tym, z którym chcę rozmawiać.

Nikt nie steruje własnym życiem. Najlepsze, co można zrobić,
to pozwolić sobą kierować tym, którzy są dobrzy, którzy cię kochają.

Nobody controls his own life. The best you can do is choose to be controlled by good people, by people who love you.

沒有人能掌握他自己的生命。你最多能做的, 就是選擇扮演好善良的人和你所愛的人所給予你的角色.

Im więcej człowiek wie o sobie w kontekście każdego rodzaju doświadczeń, tym większa szansa na to, że nagle, jednego pięknego poranka, zda sobie sprawy kim on właściwie jest – lub raczej Kim (przez duże K) Właściwie (przez duże W) „on” (w cudzysłowie) Jest (przez duże J).

„The more a man knows about himself in relation to every kind of experience, the greater his chance of suddenly, one fine morning, realizing who in fact he is – - or rather Who (capital W) in Fact (capital F) „he” (between quotation marks) Is (capital I).”

人更了解他與所有經驗的羈絆，更有機會地，突然在一個涼爽的清晨，確實了解他的存在 –- 也可說，「確實」「了解」他的「存在」。

Người càng biết nhiều về mình qua tất cả những loại kinh nghiệm, càng có nhiều khả năng là một buổi sàng đẹp nào đấy sẽ nhận thấy mình là ai- đúng hơn là Mình (chữ M to) Là (chữ L to) Ai (chữ A to )

Trzeba podważać wszystko, co się da podważyć, gdyż tylko w ten sposób można wykryć to, czego podważyć się nie da.

We should question everything that can be questioned. Only then will we identify what is beyond all question.

我們應該質疑所有可以被質疑的事物. 只有這樣我們才可以發現那些事物到底是沒辦法質疑的 (灼然無疑的)。

Gdzie leży ostateczna przystań, od której nie odcumujemy? Gdzie skrył się ojciec podrzutka? Nasze dusze są jak sieroty, których niezamężne matki umierają rodząc je: a tajemnica pochodzenia leży w ich grobie i musimy podążyć tam, aby ją poznać.

Where lies the final harbor, whence we unmoor no more? in what rapt ether sails the world, of which the weariest will never weary? Where is the foundling's father hidden? Our souls are like those orphans whose unwedded mothers die in bearing them: the secret of our paternity lies in their grave, and we must there to learn it.

何時生命之舤才能棲息在不需纜的港口？航於世界的船艦蓄勢待發的港口？最苦之人不在勞苦的港口？何地躲藏著棄子的父親？我們的靈魂就像是那些未婚母親懷子而亡孤兒，父親的秘密藏在墳中，我們必得挖掘了解它。 –-赫爾曼 梅爾維爾 《白鯨記》(第114章)

Bến tàu cuối nằm ở đâu mà chùng ta sẽ không mở dây buộc ?
Trong những say mê của bầu trời trong sáng trôi qua thế giới mà sự chán ngắt sẽ không bao giờ chán ? Bố của đứa trẻ bỏ rơi ở đâu ?
Tâm hồn chúng ta như những đứa trẻ mồ côi của những bà mẹ không chồng chết khi đẻ con: bí mật về nguồn gốc mình nằm trong mộ và chúng ta phải đến nơi đó để hiểu rõ.

Granice mojego języka wyznaczają granice mojego świata.

The limits of my language mean the limits of my world.

Die Grenzen meiner Sprache sind die Grenzen meiner Welt.

我的語言的界限意謂我的世界的界限.

Biên giới của tiếng tôi là biên giới của thế giới tôi.

Uczyniwszy na wieki wybór, w każdej chwili wybierać muszę.

Having made the choice forever and ever, I have to choose in every moment.

有亙久不變的決策，我得在每一時刻再做決定。

– Akaba jest w tamtym kierunku. Wystarczy tam pójść.
– Jesteś szalony!

– Acaba's over there. It's only a matter of going.
– You are mad!

Nie odkryjemy nowych oceanów, jeśli nie będziemy mieli odwagi stracić z oczu znane brzegi.

We cannot discover new oceans unless we have the courage to lose sight of the shore.
若沒勇氣面對看不到海岸線的空虛,就永遠無法發現新的海洋。
沒有勇氣航向一望無際的海洋, 就可能發現新的海岸.

Wszechświat pełen jest magicznych zjawisk, które czekają cierpliwie, aż nasze zmysły się wyostrzą.

The universe is full of magical things, patiently waiting for our wits to grow sharper.
宇宙間神奇萬物俯拾皆是,靜靜在那兒等候我們藉之以增長智慧。

Powiedz mi, a zapomnę, pokaż mi a zapamiętam. Zaangażuj mnie a zrozumiem

Tell me and I will forget; show me and I will remember; get me involved – and I will understand.

Gdyby można było tak wychować dzieci, by wszystko, co niejasne, było dla nich zupełnie niezrozumiale.

I wish it would be possible to raise children in such a way, that any idea which is vague they wouldn't be able to understand.

Gwałt ma miejsce wtedy, gdy ludzkie istoty są poddane oddziaływaniu w ten sposób, że ich rzeczywiste funkcje somatyczne i umysłowe realizują się poniżej funkcji potencjalnych.

Violence occures when human beings are influenced in a way which causes their actual brain and body functions realize below the level of their potential values. 暴力的發生，在人類受於身心認同他們根本價值之下事物的影響。

Książę Sułtan ibn Salman al Saud z Arabii Saudyjskiej, który leciał promem kosmicznym Discovery w czerwcu 1985 roku, z francuską i amerykańską załogą, powiedział w Dallas: „W pierwszym i drugim dniu lotu widzieliśmy nasze kraje i mówiliśmy: „To mój dom” . Trzeciego dnia widzieliśmy tylko kontynenty. Piątego dnia tylko Ziemię. Stała się ona jednym miejscem, naszym domem. To jest zdumiewające uczucie.”

[re-translation into English:] Prince ibn Salman al Saud from Saudi Arabia, who was a passenger on Discovery shuttle with French anf American crew in june 1985, said in Dallas: „On the fiirst and the second day of flight we observed our countries speaking: 'this is my home'. On the third day we saw only continents. On the fifth day – we saw only the Earth. It has become a single place – our home. This vas most astounding experience.

來自於阿拉伯，和法國美國人在1985年六月，作客於發現者號的易賓‧沙爾曼‧阿爾‧索德王子於達拉斯城說：「在第一天和第二天的航行，我們看到我們各自的國家，都說：『這是我的祖國』。第三天我們只看到陸塊。第五天––只看到地球。所有地域聚成一起––大眾的家。這真是奇異的經驗。」

Geniusz robi co musi. Talent robi co może.

A genius does what they has to. A talent – only what they can.
天才作應做之事，天賦- 只作能做之事。

Czyn człowieka jest dobry lub zły w zależności od tego, czy dzięki niemu rośnie czy też maleje wzajemna miłość ludzi.

You can learn if person's deed is good or evil by checking if because of it mutual love between people is growing or decreasing.

Przebyłem:; filozofię, prawo
I medycynę – i niestety
Też teologię pracą krwawą!
A tyle przyniósł mi ten trud,
Żem jest tak mądry, jak i wprzód!
Zwę się magistrem i doktorem też,
I już lat dziesięć wzdłuż i wszerz,
W górę i na dół, wspak i wskos
Prowadzę uczniów swych za nos – I wiem, że człowiek nic wiedzieć nie może.

Now I have studied philosophy,
Medicine and the Law,
And, unfortunately, theology,
Wearily sweating, yet I stand now,
Poor fool, no wiser than I was before;
I am called Master, even Doctor,
And for these last ten years have drawn
My students, by the nose, up, down,
Crosswise and crooked. Now I see
That we can know nothing finally.

哲學 法學 醫學 甚至於神學的一切學問 如今啊 我都努力鑽研 從頭到尾窮盡心力 到如今依然是個可憐的愚人 雖被稱為導師 被叫為博士 十幾年來指引學生 像盲人牽瞎象 什麼也不如願 我心焦欲然 究竟所知有限

A co dotyczy pewności,
nie było człowieka, ni będzie,
Co by ją posiadł o bogach
lub o innej jakiej bądź sprawie.
A gdyby nawet przypadkiem
najtrafniej sądził, to nigdy
Sam tego świadom nie będzie:
bo złuda jest wszystkich udziałem.

Jeśli posiedzisz nad rzeką wystarczająco długo, zobaczysz jak płynie nią ciało twojego wroga.

If you sit by the river long enough, you shall see your enemy's body floating down it.
你若長久觀坐於溪旁，得看看敵人之軀沉滅其中。

Trzymaj się z dala od ludzi, którzy tłamszą twoje marzenia. Mali ludzie zawsze to robią. Jednak naprawdę wielcy sprawiają że ty także możesz stać się wielki.

Keep away from people who try to belittle your ambitions. Small people always do that, but the really great make you feel that you, too, can become great.
遠離那些藐視你壯志的人。鄉愿總是這樣，但真正的鴻鵠使你感受到，你也能成為其中一類。

Jeśli płaczesz nad tym, że w twoim życiu słońce zapadło za horyzontem, twoje łzy przeszkodzą ci patrzeć w piękno gwiazd.

If you cry because the sun has gone down in your life, your tears will prevent you from seeing the stars. 假若因生命的太陽消逝而傷嘆，淚水將矇蔽你凝望星辰。

Prawdziwe badanie świata nie polega na poszukiwaniu nowych lądów, ale na patrzeniu w nowy sposób.

The real voyage of discovery consists of not in seeking new landscapes but in having new eyes.
真正的發現之旅不在於找尋新的景點, 而在於獲得新的眼界。

Nikt nie potyka się o góry. Możesz się potknąć jedynie o mały kamyk. Jednak kiedy wyminiesz wszystkie kamyki na twojej drodze, przekonasz się, że przekroczyłaś górę.

Nobody trips over mountains. It is the small pebble that causes you to stumble. Pass all the pebbles in your path and you will find you have crossed the mountain. 未有人足於山嶺。小石子使你跌落，越過所有徑上石子，你將會發現你已橫渡山巔。 Không ai vấp phải núi, chỉ có thể sẩy chân vì một hòn sỏi. Khi bạn vượt qua tất cả những hòn sỏi trên con đường cuả mình, rồi bạn sẽ thấy là mình đã vượt qua núi.

Najbardziej gorzkie łzy przelejesz na łożu śmierci nad słowami, których nie wypowiedziałeś i czynami, których nie dokonałeś.

The bitterest tears shed on deadbeds are for words left unspoken and for deeds left undone. 滴於殮房的濃苦之淚是未說的話及未行之事。

Czym więcej myślę, tym bardziej jestem.

The more I think the more I am. 思考的越多，我存在的更踏實。

Wszystkie inteligentne myśli zostały już pomyślane. Potrzebujemy jedynie pomyśleć je ponownie.

All intelligent thoughts have already been thought; what is necessary is only to try to think them again. 所有的知識已被交授，需要的只是再一次的思考。

Wyzwolona energia atomu zmieniła wszystko za wyjątkiem naszego sposobu myślenia.

Energy released from the atom changed everything except for our way of thinking 原子釋放的能量能改變一切事物，除了思考方式除外。

Tam daleko w świetle słonecznym są moje największe aspiracje. Być może nie dosięgnę ich, ale mogę spojrzeć w górę i zobaczyć ich piękno, wierzyć w nie i próbować podążać tam, dokąd prowadzą.

Far away there in the sunshine are my highest aspirations. I may not reach them, but I can look up and see their beauty, believe in them, and try to follow where they lead. 遙遠的太陽是我最高的夢想。也許觸及不到，但我能仰望它的美，深信它，且追隨它所經之地。

Jeśli budowałeś zamki w powietrzu, praca twoja nie jest stracona – to jest miejsce, gdzie winny one stać. Teraz tylko zbuduj pod nimi fundamenty.

If you have built castles in the air, your work need not be lost; that is where they should be. Now put foundations under them. 如果已築成空中閣樓，你的成果不需捨棄，就讓它適得其所。現在，放些基石於其之下。

Mądry człowiek więcej uczy się od głupców, niż głupiec od mądrego.

Wise men learn more from fools, than fools do from wise men. 智者從愚者身上學到的，比愚者從智者身上學到的，還要多。

Sny mają taki sam wpływ jak działanie.

Dreams have as much influence as actions. 夢想和行動有一樣大的影響力。

Mądry myśli o wszystkim, co mówi, głupiec mówi wszystko, co myśli.

Wise people think all they say; fools say all they think.
智者三思所說；愚者三說所思。
Thằng khôn nghĩ hết những gì mình nói, thằng ngu nói hết những gì mình nghĩ.

Przez wpływ okoliczności poza moją kontrolą, jestem panem mojego losu i kapitanem mej duszy.

Due to circumstances beyond my control, I am the master of my fate and captain of my soul. 即使有無法掌握的狀況，我仍是命運的主宰者以及靈魂的領航員。

Geniusz bez edukacji jest jak srebro leżące w kopalni

Genius without education is like silver in the mine.
未經教育的天才就像是未琢之玉。

Są dwa pytania, które człowiek musi sobie zadać: pierwsze brzmi “Dokąd idę?” a drugie: „Kto idzie ze mną?” Jeśli kiedykolwiek postawisz sobie te pytania w złej kolejności – masz problem.

There are two questions a man must ask himself: the first is 'Where am I going?' and the second is 'Who will go with me?' If you ever get these questions in the wrong order you are in trouble. 每個人都必須要問自己兩個問題,先問„我將往何處去?” , 再問„誰將與我同行?” 若這兩問順序錯置,則必將自陷困境.

Najbardziej przekonującą oznaką, że gdzieś we wszechświecie istnieje inteligentne życie jest to, że jeszcze nie próbowało się z nami skontaktować.

The surest sign that intelligent life exists elsewhere in the universe is that it has never tried to contact us.
最高智慧存在於宇宙之中的別處，它確切的顯現從未和我們聯繫。

Chciałbym, aby w telewizorach było pokrętło do zwiększania poziomu inteligencji programów. Jest co prawda pokrętło „jasność” , ale niestety nie działa.

I wish there were a knob on the TV to turn up the intelligence. There's a knob called „brightness” but it doesn't work.

Mądrość to wiedzieć co robić z tym, co się wie.

Wisdom is knowing what to do with what you know. 學以致用

Jeśli doprowadzisz do tego, że ludzi będą myśleć, że myślą, pokochają cię; jeśli jednak naprawdę zmusisz ich do myślenia, znienawidzą cię.

If you make people think they're thinking, they'll love you; but if you really make them think they'll hate you.
如果使人思所思，他們會愛你；但如果使人真所思，他們會恨你。
Nếu bạn làm để mọi người nghĩ là chính người ta nghĩ, thì người ta sẽ yêu bạn; nhưng nếu bạn thật sự bắt người ta nghĩ, thì người ta sẽ ghét bạn.

Kiedy czytasz genialne dzieło po raz kolejny, nie znajdujesz w nim więcej treści niż poprzednim razem. Znajdujesz więcej w sobie.

When you reread a classic, you do not see more in the book than you did before; you see more in you than there was before. 當你重新閱讀經典，你並未比以往讀到更多；你見的更多於觀照自省。

Wiem że myślisz, że zrozumiałeś, co powiedziałem, ale to co usłyszałeś nie było tym, co naprawdę miałem na myśli.

I know you think you uderstood what I said, but what you heard was not what I meant. 我知道你自認了解我的語言，但你所聽到的不是我的所傳達的。

Trzeba być wielkim człowiekiem, aby przyznać się do błędu, ale jeszcze większym, aby trzymać buzię na kłódkę gdy ma się rację.

It takes a big man to admit when he's wrong, and an even bigger one to keep his mouth shut when he's right.
承認人的過錯費神，但閉上人正確的嘴更費神

Nie gardź sobą, że bitwę przegrałeś. Trzeba pewnej siły, by się zapędzić aż tam, gdzie się bitwy przegrywa.

Do not despise yourself for loosing a battle. It needs some deal of strenght to reach places where you loose battles.
別蔑視自己於戰場失利，那會花費許多精力去視察為何敗戰。

Cnota milczenia [...] Mówić o rzeczach błahych to siłą rzeczy myśleć o rzeczach błahych. No a mówić o rzeczach poważnych? Niestety to zbyt często odbierać im żywotność, ich siłę, ich zdolność krzewienia się w duszy.

The virtue of silence . . . To talk of trivial things is perforce to think of trivial things. What about talking of serious things? Unfortunately it means too often to take away their vitality, their power, their ability to propagate in the soul. 沉默的美德……說瑣碎得想的瑣碎，何不說重大之事？不幸的是，它意謂靈魂中傳達生命力、精力、以及能力的剝奪。

Szczęściem mieć cel na krańcu drogi, lecz w obliczu jej końca – to droga ma znaczenie, nie cel.

It is good to have an end to journey towards; but it is the journey that matters in the end.
旅程的結束是很棒，但旅行最重要的是在目的地時。

Nie przeklinajcie świata za karę, że był wam widownią klęsk i zawodów. Można przegrać bitwę nad Zatoką Neapolitańską. Czy zatoka będzie przez to mniej piękna?

Do not curse the world, for sake it was a scene for your defeats. You can loose a battle at Napoli Bay. Will it's beauty perish because of that?
別因你的失敗詛咒世界，你大可在拿玻里海灣失敗，但它的美因此而逝去了嗎？

Wiedzieć, pragnąć, ośmielić się, milczeć

To Know; To Will; To Dare; To Keep Silent 了解；決心；放膽；緘默。

Nie dlatego tracimy śmiałość, że coś jest trudne; właśnie ponieważ tracimy tą śmiałość, rzeczy stają się trudne.

It is not because things are difficult that we do not dare; It is because we do not dare that they are difficult.
真正使我們卻步的原因並非事情困難,而是我們無法面對它。

Dwa rodzaje pisarzy są geniuszami – ci co myślą, i ci co sprawiają że inni ludzie zaczynają myśleć.

Two sorts of writers possess genius: those who think, and those who cause others to think.
兩類作家自有天賦：一種深深思考，一種使人思考。

Marzenie to zaledwie marzenie. Cel to marzenie z planem i terminem spełnienia.

A dream is just a dream. A goal is a dream with plan and deadline. 理想可以只是理想. 目標則是理想再加上計劃與完成日期

To nie to czym jesteś cię powstrzymuje, lecz to czym myślisz, że nie jesteś.

人 自限格局/畫地自限 的原因並非能力不及,而是因為自我否定. Đấy không phải là bạn là sự cản trở, đấy là những gì bạn đã nghĩ sai về mình.

Nie ma drogi do szczęścia – szczęście jest drogą. Nie ma drogi do pomyślności. Pomyślność jest drogą.

There is no way to happiness. Happiness is the way. There is no way to prosperity. Prosperity is the way.

沒有喜悅的方法，喜悅本是方法；沒有富足的方法，富足本是方法。

Na początku miałem nadzieję, że można ich zmienić. Ale teraz, jeśli nawołuję nadal, to tylko po to, by oni mnie nie zmienili.

At the beginning I was hoping it is possible to change them. But now, if I am still calling, it is only in order not to be changed by them.

起初，我希望能影響他人。如今，我還傳教只為，別被他們影響。 起出，我希望己立立人。如今，我還傳教只為別被他們影響。

Gdyby pozostał tylko jeden, będę właśnie nim.

If only one would remain, I would be him.

Et s'il n'en reste qu'un, je serai celui-là.