|
W tym dokumencie: Obcy w Obcym Kraju, Luna to surowa pani, Myśl libertariańska, Myśli różne
|
Robert A. Heinlein Myśli i fragmenty książek |
|
W tym dokumencie: Obcy w Obcym Kraju, Luna to surowa pani, Myśl libertariańska, Myśli różne
|
Obcy w Obcym Kraju (Stranger in Strange Land)
[...] Każdy potrafi zauważyć ładną dziewczynę, lecz artysta umie w niej dostrzec także starą kobietę, którą kiedyś się stanie. Wielki artysta potrafi spojrzeć na starą kobietę, pokazać ją taką, jaką jest i zmusić widza, żeby zobaczył w niej piękną dziewczynę, którą kiedyś była. Co więcej, jest w stanie przekonać każdego, kto dysponuje wrażliwością większą niż pancernik, że ta urocza młoda dziewczyna nadal żyje, zamknięta w zniszczonym ciele. Potrafi przekazać ci ogrom cichej, nie mającej końca tragedii, że jeszcze nigdy nie urodziła się kobieta, która w sercu przekroczyłaby wiek 18 lat, bez względu na to, co zrobił z nią bezlitosny czas.
Anybody can look at a pretty girl and see a pretty girl. An artist can look at a pretty girl and see the old woman she will become. A better artist can look at an old woman and see the pretty girl that she used to be. But a great artist - a master - and that is what Auguste Rodin was-can look at an old woman, portray her exactly as she is . . . and force the viewer to see the pretty girl she used to be . . . and more than that, he can make anyone with the sensitivity of an armadillo, or even you, see that this lovely young girl is still alive, not old and ugly at all, but simply prisoned inside her ruined body. He can make you feel the quiet, endless tragedy that there was never a girl born who ever grew older than eighteen in her heart . . . no matter what the merciless hours have done to her.
Rodin, Auguste
Ta, która była niegdyś piękną Heaulmiere
She Who Was the Helmet-Maker's Beautiful Wife
Celle qui fut la belle heaulmiere
[...] Mike musi zapoznać się z ludzkimi obyczajami. Musi zdejmować buty w Meczecie, zakładać kapelusz w synagodze, skrywać swą nagość, gdy wymaga tego tabu, bo w przeciwnym razie szamani spalą go żywcem za szerzenie zgorszenia. Dziecko, zaklinam cię na nieprzeliczone manifestacje Arymana: nie odmóżdż go. Zatroszcz się, żeby miał do tego zdrowe, cyniczne podejście.
[...] "the boy does indeed have to learn human customs. He must be taught to take off his shoes in a mosque and to wear his hat in a synagogue and to cover his nakedness when taboo requires it, or our tribal shamans will burn him for deviationism. But, child, by the myriad deceptive aspects of Ahrilflafl, don't brainwash him in the process. Make sure he is cynical about each part of it."
The Moon is a Harsh Mistress
Pozwól, że ja o coś spytam. W jakich okolicznościach grupa ma moralne prawo uczynić coś, co byłoby niemorale w wykonaniu pojedynczego jej członka?
- Eee... podchwytliwe pytanie.
- Podstawowe pytanie, droga Wyoming. Kluczowe pytanie, trafiające w sedno całego dylematu władzy. Każdy kto odpowie na nie uczciwie i będzie żyć w zgodzie ze swą odpowiedzią, wie , w co wierzy - i za co może umrzeć.
Wyoh zmarszczyła brwi. - "Niemoralne w wykonaniu pojedynczego członka..." - powtórzyła. - Profesorze... jakie pan ma poglądy polityczne?
- Czy mogę najpierw spytać o twoje? O ile potrafisz je określić.
- Oczywiście że potrafię! Jestem za Piątą Międzyarodówką, tak jak większość organizacji. Och, nie odrzucamy nikogo, kto dąży do tego co my; głosimy zjednoczony front. Są wśród nas komuniści, czwartomiędzynarodówkowcy, ruddyści, socjetanie, jednopodatkowcy i cała reszta. Ale nie jestem marksitką; u nas w Piątej obowiązuje program praktyczny. Sektor prywatny tam, gdzie jego miejsce, państwowy tam, gdzie jest potrzebny, z zastrzeżeneim, że wszystko zależy od sytuacji. Bez doktrynierstwa.
- Kara śmierci?
- Za co?
- Powiedzmy za zdradę. Przeciwko Lunie, kiedy będzie wolna.
- Jaka zdradę? Nie znając okoliczności, nie mogę niczego deklarować
- Ani ja, droga Wyoming. Ale uważam, że w pewnych okolicznościach kara śmierci jest niezbędna... z jedną różnicą. Nie zwoływałbym sądu; sam osądziłbym, wydał wyrok i wykonał go, i przyjął pełną odpowiedzialność.
- Ale... profesorze, jakie pan ma przekonania polityczne?
- Jestem racjonalnym anarchistą. [...] Racjonalny anrchista wierzy, że pojęcia w rodzaju "państwa", "społeczeństwa", "rządu" istnieją na tyle jedynie, na ile fizycznie objawiają się w działaniech samoodpowiedzialnych jednostek. Wierzy on, że nie sposób zrzucić winę, przenieść winę, dzielić winę... gdyż wina, odpowiedzialność i czyn to zjawiska występujące wewnątrz pojedynczych ludzi i nigdzie indziej. Lecz jako osoba racjonalna wie on także, że nie wszyscy ludzie podzielają jego przekonania, próbuje więc prowadzić doskonałe życie w niedoskonałym świecie... świadom, że jego wysiłki musza być niezupełnie doskonałe, lecz nie zrażony samowiedzą własnej porażki.
[...] - Profesorze, mówi pan nieźle, ale jest w tym coś podejrzanego. . Nadmiar władzy w rękach jednostek - nie chciałby pan chyba, żeby jedna nieodpowiedzialna osoba zawiadywała... no, na przykład pociskami nuklearnymi?
- Ależ chodzi o to właśnie, że odpowiedzialna jest zawsze tylko jedna osoba. Zawsze. Jeśli bomby atomowe istnieją - a istnieją - to zawiaduje nimi jakiś człowiek. Z moralnego punktu widzenia "państwo" nie istnieje. Są tylko ludzie, jednostki. Każde odpowiada za swe własne czyny. [...] Ale zgodzę się na wszystkie przepisy, które twoim zdaneim zagwarantują tobie wolność. Ja jestem wolny bez względu na to, wśród jakich przepisów żyję. Jeśli mogę je znieść, to je znoszę; jeśli stwierdzam, że są zbyt dokuczliwe, to je łamię. Jestem wolny, gdyż wiem, że tylko ja ponoszę moralną odpowiedzialność za wszystko, co czynię.
- Czy nie przestrzegałby pan prawa, które większość uzna za niezbędne?
- Powiedz mi, co to za prawo, miła damo, a ja powiem ci, czy będe mu posłuszny.
Owszem, nie mieliśmy wtedy luksusów; według ziemskich standartów byliśmy biedakami. Obchodziliśmy się bez tego, co trzeba by iimportować; w całej Lunie nie było chyba ani jednych automatycznych drzwi. Na początku nawet skafandry sprowadzano z Terrry - aż wreszcie jakiś sprytny Kitajec, kiedy jeszcze mnie nie było na świecie, zaczął produkować własne "podróbki", lepsze i prostsze. (Gdyby wysadzić dwóch Kitajców na środku jednego z naszych mórz, to wkrótce zbiliby majątki, sprzedając sobie nawzajem kamienie, a w wolnym czasie dorobiliby się po tuzinie dzieciaków. A potem jakiś Hindus zacząłby sprzedawać w detalu towar kupiony od nich hurtowo po cenie własnej, i zarobiłby na tym kokosy. I tak się kręci nasz światek.)
Widziałem u nich na Ziemi te ich luksusy. Niewarte sa ceny, jaką za nie płacą. Nie mówię o ciążeniu, oni nie zwracają na nie uwagi, mówię o głupocie. Wszystkim rządzi szaleństwo białego człowieka, czyli Ausweis, bitte. Gdyby wysłano do Luny biurokratyczne gie z jednego ziemniackiego miasta, to rozwiązałoby problem nawozu na sto lat. Rób to. Nie rób tamtego. Nie przekraczaj linii. Gdzie masz dowód opłaty podatku? Wypisz formularz. Pokaż zezwolenie. Przedstaw sześć egzemplarzy. Ruch jednokierunkowy. Zakaz skrętu w lewo. Zakaz skrętu w prawo. Kolejka do opłaty grzywny. Zabierz to i opatrz w znaczki skarbowe. Idź do diabła - ale najpierw załatw sobie wizę.
Człowiek żyje w świecie idei. Każdy fenomen jest tak złożony, że człowiek nie jest w stanie zrozumieć go w całości. Wyodrębnia więc pewne cechy danego zjawiska tworząc nową ideę, a potem przedstawia ideę jakimś symbolem, słowem lub symbolem matematycznym. Ludzkie działania są niemal całkowicie reakcją na symbole. Kiedy myślimy, pozwalamy symbolom działać na inne symbole w pewien ustalony sposób – zgodnie z zasadami logiki lub matematyki. Jeśli symbole zostały wyodrębnione tak, że pod względem budowy są podobne do fenomenu, który reprezentują i jeśli działania na symbolach są podobne do budowy i porządku działań tego fenomenu w rzeczywistym świecie, jesteśmy psychicznie zdrowi. Jeśli nasze logiczno-matematyczne lub słowne symbole zostały źle dobrane, nie jesteśmy psychicznie zdrowi.
więcej myśli libertariańskiej... tutaj
"Man lives in a world of ideas. Any phenomenon is so complex that he cannot possibly grasp the whole of it. He abstracts certain characteristics of a given phenomenon as an idea, then represents that idea with a symbol, be it a word or a mathematical sign. Human reaction is almost entirely reaction to symbols. When we think, we let symbols operate on other symbols in certain, set fashions - rules of logic, or rules of mathematics. If the symbols have been abstracted so that they are structurally similar to the phenomena they stand for, and if the symbol operations are similar in structure and order to the operations of phenomena in the real world, we think sanely. If our logic-mathematics, or our word-symbols, have been poorly chosen, we think not-sanely."
人生存在概念的世界。
這世上所呈現的現象太複雜，以致於人不可能有全面的理解。
他將一個現象的某些特性抽象化成一個概念，並用一個象徵來代表，也許是一句話、一個（數學）代號、或是一個提問。
人們對這些象徵的反應幾乎是全面的。
當我們思考時，我們串起腦中象徵跟象徵的關係，因此形成了邏輯規則，數學規則。 （我們運作腦中所有的標記，並將它們相互連接）
如果這些被抽象化象徵足以代表這個現象的結構；如果這些象徵的運作和現象界的運作類似，那麼我們的思考是正確的。
假使我們欠缺數理邏輯或是象徵的概念，我們可能不太聰明。
Bastion wiedzy opiera siena trzech filarach: historii, językach i matematyce. Wyposażony w te trzy rzeczy możesz nauczyć się czegokolwiek chcesz. Lecz jeśli któegoś ci brakuje, jesteś kolejnym ciemnym prostakiem w zagnojonych gumofilcach. The three-legged stool of understanding is held up by history, languages, and mathematics. Equipped with these three you can learn anything you want to learn. But if you lack any one of them you are just another ignorant peasant with dung on your boots.
Istota ludzka powinna umieć zmieniać pieluszki, zaplanować inwazję, zarżnąć wieprza, sterować statkiem, zaprojektować budynek, napisać sonet, prowadzić księgę rachunkową, zbudować mur, nastawić złamanie, pocieszyć umierającego, dawać rozkazy, przyjmować rozkazy, działać w grupie, działać samemu, rozwiązywać równania, analizować nowe problemy, roztrząsać nawóz, zaprogramować komputer, ugotować smaczny posiłek, walczyć skutecznie, umrzeć bohatersko. Specjalizacja jest dla insektów. A human being should be able to change a diaper, plan an invasion, butcher a hog, conn a ship, design a building, write a sonnet, balance accounts, build a wall, set a bone, comfort the dying, take orders, give orders, cooperate, act alone, solve equations, analyze a new problem, pitch manure, program a computer, cook a tasty meal, fight efficiently, die gallantly. Specialization is for insects. -- Time Enough For Love
Musimy za wszelką cenę wypracować sobie opinię bezwzględnych istot, przynajmniej w walce o własną wolność. Powinniśmy być gotowi do natychmiastowej walki, w każdej sytuacji. Bo jeżeli nie, podzielimy los dinozaurów. Whether we make it, or not, the human race has got to keep up its well-earned reputation for ferocity. If the slugs taught us anything, it was that the price of freedom is the willingness to do sudden battle, anywhere, any time, and with utter recklessness. If we did not learn that, well-"Dinosaurs, move over! We are ready to become extinct." - "Władcy Marionetek" (Puppets' Masters)
Aby cokolwiek osiągnąć, albo po prostu przeżyć nieco dłużej, człowiek musi zgadywać; i to zgadywać prawidłowo, raz za razem, bez dostatecznej informacji która pozwoliłaby na znalezienie logicznej odpowiedzi. To get anywhere, or even to live a long time, a man has to guess, and guess right, over and over again, without enough data for a logical answer. -- Time Enough for Love
Twój wróg nigdy nie jest "tym złym" we własnych oczach. Pamiętaj o tym, może to być szansą aby uczynić go przyjacielem. a jeśli nie, możesz zabić go bez odczuwania nienawiści - i szybko. Your enemy is never a villain in his own eyes. Keep this in mind; it may offer a way to make him your friend. If not, you can kill him without hate—and quickly. -- Time Enough for Love
Pokolenie które ignoruje historię nie ma przeszłości - ani przyszłości. A generation which ignores history has no past—and no future. -- Time Enough for Love
Nigdy nie odwołuj się do "lepszej natury" człwoieka. Może on takowej nie mieć. Wywołanie chęci własnego zysku da ci lepszy punkt podparcia. Never appeal to a man's "better nature." He may not have one. Invoking his self-interest gives you more leverage.l -- Time Enough for Love
Lista polecanych do przeczytania książek znajduje się w dwóch miejscach: pełna lista wszystkich książek w dokumencie wprowadzającym do każdego działu. Książki dotyczące konkretnej tematyki z reguły są pokrótce przedstawione u dołu dokumentu. Myśli i aforyzmy ku pobudzeniu ducha, Opus - myśli wg ktrych y trzeba, Wiersze - także ze Stowarzyszenia Umarłych Poetów i o śmierci, Niech Stanie się Czowiek - słowa sawiące wolność i potęgę człowieka, Książki piękne,wartościowe i te które warto przeczytać, Piękne opowieści - Anthony DeMello i inni, Wolność - nieustanne czuwanie
Ten dokument znajduje się w: http://www.gavagai.pl (c) 1997-2010
Pomóż mi w poszukiwaniach i przyczyń się do rozwoju portalu Gavagai.pl!
Więcej informacji tutaj.
Dział "Chiny i język chiński" ma nową lokalizację
Pełny spis treści portalu
