Jeden z lepszych aforyzmów Kisiela:

Gdyby dureń zrozumiał, że jest durniem, automatycznie przestałby być durniem. Z tego wniosek, że durnie rekrutują się jedynie spośród ludzi pewnych, że nie są durniami.

Analogicznie, jeśli osoba manipulowana nie wie o tym, że jest manipulowana. Gdyby wiedziała, to manipulacja stała by się persfazją; przestałaby też być tak groźna.

W Wikipedii stoi tak:
Manipulacja (łac. manipulatio - manewr, fortel, podstęp) - w psychologii oraz socjologii to celowo inspirowana interakcja społeczna mająca na celu oszukanie osoby lub grupy ludzi, aby skłonić je do działania sprzecznego z ich dobrem. Zazwyczaj osoba lub grupa poddana manipulacji nie jest świadoma środków, przy użyciu których wywierany jest wpływ. Autor manipulacji dąży zwykle do osiągnięcia korzyści osobistych lub politycznych kosztem poddawanych niej osób. W społeczeństwie demokratycznym przekraczanie pewnych barier w manipulowaniu ludźmi jest niezgodne z prawem. Przykładem mogą być tutaj ograniczenia narzucane reklamom. Nierzadko manipulacja prowadzi do złamania prawa lub porusza się na jego obrzeżach.

Manipulacja jest formą zamierzonego i intencjonalnego wywierania wpływu na osobę lub grupę w taki sposób, by realizowała działania zaspakajające potrzeby manipulatora. Manipulować można treścią i sposobem przekazywania informacji. Manipulację określono też kiedyś obrazowo jako "włamanie do umysłu ofiary i podrzucenie tam własnych pomysłów lub opinii w taki sposób, aby ofiara pomyślała, że sama jest ich autorem."

W społeczeństwie totalitarnym manipulacja jest częstym narzędziem sprawowania władzy nie mniej ważnym niż aparat terroru. Państwo posiada całkowitą władzę i kontroluje lub ogranicza większość sposobów społecznej interakcji (ograniczenie wolności zrzeszania się, cenzura mediów itp.). W ten sposób władcy państw totalitarnych mogą łatwo manipulować swoimi społeczeństwami i utrzymywać swoje rządy działając wbrew interesowi ogółu. Manipulację językową często stosuje się w propagandzie i podczas prania mózgu. W demokracji manipulacja bywa wiele bardziej powszechna, gdyż często jest konieczna do wygrania wyborów.

Środkami manipulacji mogą być:

• aktywne techniki psychologiczne - np. tworzenie nastroju chwili,
• użycie sygnałów dźwiękowych wpływających na świadomość i system decyzyjny
• odurzenie (środkami farmakologicznymi, alkoholem),
• system obietnic bez pokrycia,
• manipulacja pozycji,
• wyszukanie słabych punktów osobnika i wywarcie wpływu na nie,
• wykorzystanie nieuwagi i podsunięcie gotowych rozwiązań, nie przedstawiając pełnego obrazu (np. umowy),
• system aktywnego wywarcia wpływu na manipulowanego poprzez nie pozostawienie mu możliwości wyboru (np. w sektach destrukcyjnych),
• szantaż

Manipulacja językowa

Słownik JP PWN «nieuczciwe posługiwanie się językiem w celu wywarcia określonego wpływu na ludzi, np. przez świadome używanie wyrażeń niejasnych lub niejednoznacznych»

- masz zdanie na jakiś temat, a nie potrafisz bądź nie chcesz go uzasadnić, albo też

- nie potrafisz przedstawić za i przeciw w sposób pozbawiony warstwy emocjonalnej (bez angażowania się) i w toku jednej wypowiedzi,

- jeśli każesz jednocześnie innym przyjmować poglądy nie starając się uzasadnić MERYTORYCZNIE dlaczego są one lepsze czy po prostu słuszne,

- naśmiewasz się z czegoś nie wymagając od siebie i od innych konstruktywnej krytyki i analizy

- dołączasz się bez podawania merytorycznych przyczyn do ofensyw memetycznych

- poglądy przeciwne wywołują twoją agresję, atak słowny, natychmiast je odrzucasz bez zastanowienia, bądź są dla ciebie śmieszne.

 

Wnioski i obserwacje:
- Gdy usłyszymy kogoś mówiącego: "mną nikt nie manipuluje" należy bezzwłocznie przerwać "kontakt bojowy" z taką osobą, aby nie zaszkodzić sobie przez kontakt z osobą negującą podstawowe fakty życia społecznego.

 

Jeśli stwierdzisz, że reagujesz emocjonalnie na jakąś kwestię, to jesteś podatny na wpływ.

Większość ludzi nie jest w stanie skutecznie i przez cały czas kontrolować swoje emocje. W związku z tym faktem wiele technik manipulacyjnych polega na takim rozchwianiu emocji ofiary, że przestaje ona widzieć jasno związki przyczynowo-skutkowe.

   Jednym z największych problemów jest zrozumienie, że niektóre manipulacje są szczerze zamierzone dla naszego dobra. Jednak nawet jeśli w konkretnej chwili skutek jest pozytywny - w działaniu długofalowym wytwarza się sprzężenie zwrotne zwiększające podatność na podobne manipulowanie naszym zachowaniem.
   Jeśli w perspektywie kilku zdarzeń dojdziemy w pewnej chwili do wniosku, że manipulujący działał dla naszego dobra, możemy tą generalizację przenieść także na manipulacje stworzone by nam szkodzić.
Przykład: mama nakłaniająca dziecko do skończenia zupy mówi, że jeśli dziecko nie zje, "przyjdize dziad i je zabierze z domu".
W ten sposób matka osiąga porządany cel - dziecko jest zastraszone i zjada zupkę. Jednak zarażone jest strachem - i staje się bardziej podatne na podobną manipulację w przyszłości.

Obrona: jak niemal w każdej sytuacji należy zamiast podatności na manipulację wytworzyć w dziecku nawyk racjonalnego analizowania informacji i wyjaśniać mu do sutku, że kończenie posiłków ma takie a nie inne konsekwencje dla zdrowia i świadczy o szancunku dla żywności. Brzmi patetycznie, jednak jest jedyną drogą do racjonalnego kształtowania osobowości.

   W czasach gdy człowiek żył w bezpośredniej styczności z naturą, każdy kto źle ocenił sytuację, padał ofiarą drapieżnika, chorób, wypadku. Jeśli zlekceważył konieczność robienia zapasów na zimę - umierał z głodu; jeśli nie rozpalił ogniska w czasie jesiennych słót - przeziębiał się i umierał od choroby, jeśli wyszedł na polowanie niedostatecznie uzbrojony - zwierzę raniło i zabijało go.
Warunkiem przeżycia było dostrzeganie i analizowanie brutalnej i nie wybaczającej błędów rzeczywistości.
   W czasach współczesnych, mechanizmy te przestały funkcjonować poprawnie - tj. przestały eliminować idiotów i ludzi mających wypaczony obraz rzeczywistości w swoich głowach. Dziś ten, kto wyjdzie na złą pogodę źle ubrany i przeziębi się, łyka lekarstwa i zdrowieje, stosuje szczepionki itp. Setki zdarzeń, które wcześniej były by często śmiertelne, dziś są - dzięki otoczce cywilizacyjnej - całkowicie niegroźne.
   Może ktoś nawet wierzyć, że nie istnieją bakterie chorobotwórcze. Może być całkowicie pogrążony w świecie swoich mniemań i wymysłów w dziedzinie polityki, socjologii, czy filozofii, a jednocześnie prowadzić dostatnie życie dzięki pracy jako specjalista księgowy bądź menadżer. Racjonalne analizowanie faktów zachodzących w świecie przestało być czynnikiem warunkującym fizyczne przetrwanie!
   W związku z tym powstały warunki do istnienia grup społecznych, grup wpływu, które tą "rezerwę przetrwania" wykorzystują do swoich celów, czyteż są beneficjentami jej istnienia.

1. Paradoksy
_

 

2. Banały
_

3. Pytania retoryczne
_

1. Likwidacja punktów zaczepienia
Bądź inny. Większość manipulacji skierowanych na odbiorcę masowego obliczona jest na cechy odbiorcy, które są w docelowej grupie powszechne.
Przykład: Większość wirusów komputerowych działa w systemie Windows oraz dzięki wykorzystaniu błędów w przeglądarce interentowej IE. Wystarczy więc przesiąść się na Operę albo Firefox, albo na Linux, aby odciąć się od 99% zagrożeń (co też sam zrobiłe już dawno).

2. Sprawdzaj swoje poglądy.
Jeśli coś powiesz lub pomyślisz - poświęć chwilę myślenia i podaj kilka powodów "za" i kilka powodów "przeciw" poglądowi. To pozwoli ci zachować dystans emocjonalny, a przede wszystkim zrozumieć, że zawsze istnieją argumenty za i przeciw.

3. Obniżenie nadmiernej pewności siebie
Często jesteśmy manipulowani jeśli tego samy chcemy czy to dla wygody i oszczędności czasu, (nie chce się nam samemy badać jakiejść sprawy) czy z ignorancji i ignoranctwa (tak bardzo wierzymy we własne mechanizmy obronne, że nie bierzemy pod uwagę tego, że ktoś nami manipuluje).