|
|
|
|||||||
|
|
||||||||||||||||
Nota biograficzna
(za Wikipedią)
Gilbert Ryle (ur. 19 sierpnia 1900 w Brighton, zm. 6 października 1976 w Oksfordzie) – filozof angielski, jeden z ważniejszych przedstawicieli brytyjskiej szkoły analitycznej, w latach 1945-1967 piastował stanowisko profesora filozofii metafizycznej ("Waynflete Professor of Metaphysical Philosophy” ) w kolegium Magdalene w Oksfordzie, oraz przez prawie dwadzieścia pięć lat był redaktorem magazynu Mind, mając duży wpływ na rozwój filozofii analitycznej w XX wieku. W Systematically Misleading Expressions (1932), Ryle zaproponował stosowanie filozoficznej metody rozwiązywania problemów poprzez poprawną analizę inferencji nieodpowiednich abstrakcyjnych wniosków, ze zwykłego używania języka. Stosując tę metodę bardziej ogólnie w Categories (1938), Ryle pokazał jak nieodpowiednie zastosowanie potocznego wyrazu (wyrazu używanego w codziennym języku) może powodować pomyłkę kategorialną przez którą filozofowie są naprawdę wprowadzani w błąd. W The Concept of Mind (1949) Ryle ostro krytykuje dualizm kartezjański, argumentując, że adekwatny opis ludzkiego zachowania nie musi nigdy odnosić się do niczego więcej jak tylko działania ludzkich ciał fizycznych. Ta forma logicznego behawioryzmu stała się przyjętym poglądem pośród filozofów języka potocznego przez kilka dekad. W Dilemmas (1954) i Collected Papers (1971) Ryle podejmuje szeroki zakres tematów z logiki filozoficznej i historii filozofii. |
Na tej stronie: Mity w myśleniu, Błąd kategorialny
Hylemorfizm = wszystko składa się z materii i form Najgorsze co jest – traktaty Hume'a z filozofii Wszyscy jesteśmy biologicznymi stworami. Czasami robimy coś więcej, ale nadal jesteśmy stworami. Ryle demaskuje wciskającą się we wszystko mitologię, która mówi, że świat istnieje tak, jak mówi język, (który powstał jednak na błędnym pojmowaniu świata – „rozbijamy się o klatkę języka” ) 1. Mit piuerwszy: Mit Kartezjański Ducha w maszynie. Kartezjusz dzielił uczucia na cielesne (wino) i duchowe (np. teatr) [Augustyn myślał, że nie ma oddziaływań ciała na duszę, tylko duszy na ciało. Dusza kieruje uwagę na mysły i narządy kiedy jest aktywna.] Ryle: Kartezjusz bredzi, możemy się nauczyć, że że dusza nie
istnieje, ale nie jesteśmy policją językową i możemy mówić błędnie nadal używając
słowa „dusza” , ale musimy pamiętać, że dusza to konstrukt. 2. Mit intelektualizmu: „Duch działa w sposób subtelny, rozważny; życie odpowiada na pytanie „co?” a nie „Jak?” . Duch konstatuje, sądzi." Ryle: Oprócz wiedzy faktów ("Knowing what” ) jest jeszcze wiedza „knowing how” – np przy instruowaniu jak upiec tort opowiadanie i deskrypcje czynności są mało skuteczne, i trzeba pokazać. Przy tresurze człowieka traktujemy jak zwierzę. Wyznający Intelektualizm – zamiast pokazywać, gadają i tłumaczą.
|
|
Błąd kategorialny – cała zła filozofia to błędna analogia. np1. Mówienie o uniwersytecie Oxford, który jest luźną grupą kolegiów i ich grupa jest pojęta jako całość. np2. Ustrój Anglii to nie jednolity tekst, ale harmonijne działanie urzędów. np3. Dywizja wojska: kiedy ktoś widzi całą np. na defiladie, widzi zasadniczo coś innego, niż kompanie i bataliony, czy nawet pojedynczych żołnierzy, które widzi ktoś patrzący analitycznie. Są dwie kategorie MÓWIENIA o rzeczach, a nie kategorie rzeczy. Twierdzenie, że człowiek jest podzielny na dwie różne rzeczy – to błąd kategorialny, człowiek bowiem jest całością psychofizyczną. np.1 „On czerpie przyjemność z kopania w ogrodzie” Kiedy ktoś powie, że ten X robie 2 czynności (kopie, czerpie przyjemność), to popełnia błąd kategorialny np2. Jak ktoś przyjechał w lektyce i kurtce np3. opis stanów psychicznych – to błędna substancjonalizacja. Stan psychiczny to sposób zachowania się człowieka.
|
Podsumowanie ogólne dorobku
RYLE
1: Mit Kartezjański Umysł nie istnieje jako rzecz, tylko jako pojęcie. Błędna metafora ducha w maszynie Twierdzenie, że człowiek jest podzielny na dwie różne rzeczy – to błąd kategorialny, człowiek bowiem jest całością psychofizyczną. Zjawiska psychiczne – mimo że różne od fizycznych – nie muszą mieć innych przyczyn.
2. Mit intelektualizmu: "Duch działa w sposób subtelny, rozważny; życie odpowiada na pytanie „co?” a nie „Jak?” . Duch konstatuje, sądzi."
„wiedza że”, to wiedza pozorna. Prawdziwą wiedzą „wiedza jak”
Inteligentnie wykonywaną czynność charakteryzuje sposób wykonania, a nie specjalny rodzaj poprzedzających ją zdarzeń Również błąd kategorialny – czym innym działania, czym innym dyspozycje !
3. mit aktów woli
brak tajemniczego związku przyczynowego między wolą a działaniem
nie trzeba wyjaśniać działań odwołując się do wolnej woli –wystarczy pojęcie możliwości.
Nie ma „ja” Samoświadomość jest czynnością koncentrowania się na własnych czynnościach
Dane zmysłowe są niepostrzegalnym instrumentem. Kapitan łodzi podwodnej widzi nie peryskop, ale konwój. Zawodność zmysłów moglibyśmy orzec mając inny, niezawodny system postrzegania.
|
|
||||||||
| W tym dziale: | ||
| Kazimierz
Ajdukiewicz John Langshaw Austin Alfred J. Ayer Rudolf Carnap Donald Davidson Gottlob Frege Ernest Gelner Kurt Goedel |
Saul Kripke Stanisaw Lem Hilary Putnam Karl E. Popper Willard Van Orman Quine Hans Reichenbach Richard Rorty Bertrand Russell Gilbert Ryle |
Moritz Schlick John R. Searle North Whitehead Ludwik Wittgenstein Peter F. Strawson Alfred Tarski Alan Turing Alfred Whitehead Pozostali |
| Przejdź do: Zagadnienia i terminologia Galeria postaci Książki do przeczytania Logika – wprowadzenie Semiotyka logiczna (Jerzego Pelca) | ||
Filozofia i filozofia analityczna Rzecz idzie o ustalenie wzajemnego stosunku Myśl – Język – Świat. |
||
![]() |
E-mail: peter . gavagai at gmail . com (at=@) Ten dokument znajduje się w: http://www.gavagai.pl (c) 1997-2011 Pomóż mi w poszukiwaniach i przyczyń się do rozwoju portalu Gavagai.pl! |
Jeśli podoba ci się zawartość portalu Gavagai.pl. spodoba ci się też książka jego twórcy: