Filozofia analityczna
Rzecz idzie o ustalenie wzajemnego stosunku Myśl - Język - Świat.
 

Przejdź do: Zagadnienia i terminologia    Galeria postaci  Ksiąki do przeczytania    Teksty rne    Logika - wprowadzenie   Semiotyka logiczna (Jerzego Pelca)
Filozofia Analityczna: Kazimierz Ajdukiewicz John Langshaw Austin Alfred J. Ayer Rudolf Carnap Donald Davidson Gottlob Frege Ernest Gelner Kurt Goedel Saul Kripke Stanisaw Lem Hilary Putnam Karl E. Popper Willard Van Orman Quine Hans Reichenbach Richard Rorty Bertrand Russell Gilbert Ryle Moritz Schlick John R. Searle Alfred North Whitehead Ludwik Wittgenstein Peter F. Strawson Alfred Tarski Alan Turing   Pozostali

 


Hans Reichenbach

Concreta - to z czego sk艂ada si臋 wszech艣wiat

Illata - to wyprowadzamy (widzimy) w concreta

Abstracta - wyobra偶enia teoretyczne na temat 艣wiata

 

 

 

Cubical world - czyli podzia艂 na concreta, illata i abstracta

Varia - rozmaite cytaty

Experience and Prediction - rozr贸偶nienia sensu u偶y膰 s艂owa "prawdopodobie艅stwo


 

 

Concreta - to z czego sk艂ada si臋 wszech艣wiat, Przedmioty materialne

Illata - to wyprowadzamy (widzimy) w concreta. Wszystko mozemy tu widzie膰 jako 艢LAD przedmiotu - wynik projekcji, np. cie艅 ptaka

Abstracta - wyobra偶enia teoretyczne na temat 艣wiata. Tu mo偶emy abstrachowac od pewnych w艂a艣ciwo艣ci

 

Je艣li pomylimy concreta i we藕miemy za nie

 

Budujemy sobie teorie abstract贸w my艣l膮c, 偶e s膮 to konkreta, jednak:

pla偶a - to abstract - to wielki zbi贸r piasku,
mur - te偶 - jest to zbi贸r cegie艂 w okre艣lonym porz膮dku.

Co prawda mamy teori臋 zachowania konkret贸w (jej cz臋艣ci膮 jest zachowanie si臋 cieni), ale nie warto budowa膰 teorii element贸w pochodnych, gdy偶 s膮 oparte na b艂臋dnym rozpoznaniu 艣wiata. Budowanie teorii abstract贸w musi by膰 czynione ze 艣wiadomo艣ci膮, 偶e s膮 to abstracta.

 

 

 

 

 

 

Experience and prediction

Sensy s艂owa "mo偶liwe":
1. techniczne - zbudowanie mostu
2. Fizyczne - mo偶liwe ale jeszcze niewykoanne - np. most Francja - Anglia
3. Teoretyczne - most z Europy do Ameryki
4. Logiczne - projekt do pomy艣lenia, ale konsekwencje sa g艂upie - np. most z Ziemi na Ksi臋偶yc
5. Mo偶liwo艣膰 nadprzyrodzona, np. kwadratura ko艂a

艢wiat sk艂ada si臋 z kilku sfer prawdziwo艣ci. Nie mamy co sili膰 si臋 na 艣cis艂e rozgraniczenie - nie wiemy, co jest prawid艂owe, a co nie. Ca艂y opis 艣wiata musimy zawrze膰 w prawdopodobie艅stwie. Prawdopodobne = mo偶liwe pod jakims wzgl臋dem.

Kryterium prawdy: zdanie ma sens, je艣li mo偶na opisac szans臋 (prawdopodobie艅stwo) zaj艣cia. Zdania maj膮 ten sam sens, je艣li maj膮 to samo prawdopodobie艅stwo przy wszystkich obserwacjach.

Podwa偶enie pozytywizmu logicznego:

Przedmioty, kt贸rymi operujemy sa albo funkcj膮 projekcji, albo redukcji. Np ceg艂a - mur to zwi膮zek redukcyjny. Zwi膮zek projekcyjny - ptak i jego cie艅.
Odr贸偶nienie: ceg艂a zachowuje wszystkie swoje w艂a艣ciwo艣ci, cie艅 ptaka nie.
Mo偶emy interesowac si臋 tylko jakimi艣 aspektami przedmiotu - wtedy przedmiot jest swego rodzaju abstrakcj膮 (odrzucamy cechy zb臋dne). Np ceg艂a w murze jest przedmiotem abstrakcyjnym, chyba ze j膮 w艂asnei analizujemy.

Surplus Meaning
Jak na obraz ptakam贸wi臋, 偶e to ptak, to przypisuj臋 obrazowi w艂a艣ciwo艣ci, kt贸rych on nie ma. Raichenbach twierdzi, 偶e SM jest w nauce konieczne. Fizyka jest odtworzeniem艣wiata realnego za pomoca illatum

Konstruujemy twierdzenia wykraczaj膮ce poza nasze obserwacje. mamy teori臋 zachowania konkret贸w (ptak贸w) a jej cz臋艣ci膮 jest teoria zachowania si臋 cieni. Nie warto budowac teorii element贸 pochodnych - bo sa oparte na b艂臋dnym rozpoznawaniu 艣wiata.

Konkreta s膮 poza zasi臋giem naszego do艣wiadczenia. Dane zmys艂owe, wszystko, an podstawie czego budujemy teorie, to illata. To idealizm opaarty wy艂膮cznie na Illatach. (To przyczynowa teoria poznania - stan umys艂u jest pochodn膮 stanu cia艂a i 艣wiata).

Abstraktum takie, 偶e ptaki sa jakie s膮 odbitki na 艣cianie i suficie sze艣cianu jest wiedz膮 na podstawie ILLATUM!, kt贸re pomy艂kowo bierzemy za konkret. Musimy za艂o偶y膰, 偶e nasz system postzregania 艣wiata pozwala widzie膰 tylko illata. Mamy prawo odrzuci膰 wiedze obserwacyjn膮, je艣li uznamy, 偶e istniej膮 jakies prostsze przedmioty, lub je艣li potrafimy przekona膰 si臋, 偶e do tej pory mieli艣my do czynienia z illata

Ko艂o wiede艅skie - w konsekwencji swojego stanowiska, musi powiedzie膰 "nie istniej膮 atomy, bo nie a przedmiotem bezpo艣redniego doznania zmys艂owego". Te偶 musi odrzuci膰 poj臋cie cz膮stki elementarnej. Program ko艂a wiede艅skiego z definicji odnosi si臋 do illat贸w odrzucaj膮c konkrety jako metafizyk臋. Oddzielenie metafizyki i nauki w KW jest nieprzekonuj膮ce.

 

 


Let us assume that the three dimensions of space are visualized in the customary fashion, and let us substitute a color for the fourth dimension. Every physical object is liable to changes in color as well as in position. An object might, for example, be capable of going through all shades from red through violet to blue. A physical reaction between any two bodies is possible only if they are close to each other in space as well as in color. Bodies of different colors would penetrate each other witout interference ... If we lock a number of flies into a red glass globe, they may yet escape: they may change their color from red to blue and are then able to penetrate the red globe.
The Philosophy of Space and Time

 

Podsumowanie og贸lne dorobku

HANS REICHENBACH (1891-1953)


Pierwszy energiczny krytyk Ko艂a Wiede艅skiego - zwolennik budowania nauki na podstawie fizyki, a nie logiki


G艂ówne dzie艂a 鈥 Do艣wiadczenie i przewidywanie, Filozofia czasoprzestrzeni.


1. Cztery rodzaje znaczenia


Mo偶liwo艣膰 techniczna

Mo偶liwo艣膰 fizyczna

Mo偶liwo艣膰 logiczna (wyobra偶alno艣膰, niesprzeczno艣膰).

Znaczenie superempiryczne (religia, mistyka)

(zdania te nie s膮 puste 鈥 np. kieruj膮 ludzkim zachowaniem 鈥 maj膮 znaczenie empiryczne)


2. Redukcja i projekcja


Redukcja 鈥 zast臋powalno艣膰 zda艅 o ca艂o艣ci do zdaniach o jej cz臋艣ciach (rozdzielenie elementów niszczy ca艂o艣膰) (np. 艣ciana i ceg艂y).


Projekcja 鈥 Nie pozwala na redukcj臋 istnienia (przej艣cie od ptaków do cieni, jakie rzucaj膮 pionowo na ziemi臋 鈥 ptaki nie redukuj膮 si臋 do swoich cieni, nie da si臋 zast膮pi膰 zda艅 o ptakach zdaniami o cieniach)


Kompleks redukcyjny 鈥 elementy wewn臋trzne

Kompleks projekcyjny 鈥 elementy zewn臋trzne


3. Sze艣ciankowy 艣wiat


Zmys艂y jak 艣wiat sze艣ciankowy 鈥 tupi膮cy ko艅 i br膮zowy ko艅 to ten sam ko艅


4. Znaczenie dodatkowe


Interpretacja logiczna 鈥 mo偶e opisywa膰 kilka mo偶liwych sytuacji

Interpretacja fizyczna 鈥 rozró偶nia je


Dwa wyra偶enia mog膮 by膰 logicznie równowa偶ne co do znaczenia, ale ró偶ni膰 si臋 znaczeniem fizycznym.


5. Concreta, abstracta, illata


concreta 鈥 rzeczy jednostkowe

abstracta 鈥 rzeczy, o których si臋 mówi, 偶e istniej膮

illata 鈥 przedmioty 鈥瀢yprowadzone鈥, wtórne (np. elektryczno艣膰, fale radiowe, atomy)


  • nie mog膮 by膰 bezpo艣rednio do艣wiadczane

  • nie podlegaj膮 redukcji do konkretów,

  • s膮 z nich wyprowadzane na mocy wnioskowa艅 probabilistycznych.


Introspekcja nie jest obserwacj膮 zjawisk psychicznych 鈥 procesy wewn臋trzne illatami 鈥 wywnioskowane !



6. Probabilistyczna koncepcja nauki


  • Wnioskowanie indukcyjne jest nie do uzasadnienia (Hume).

  • Prawa probabilistyczne (na podstawie rozk艂adu cechy w próbie i miejsca próby w populacji ustalamy rozk艂ad cechy w populacji)



7. Osobiste imperatywy

  • Dyrektywy nie s膮 prawdziwe ani fa艂szywe 鈥 nie s膮 zdaniami

  • Ka偶dy ma prawo ustanawia膰 w艂asne imperatywy moralne

  • ró偶nica mi臋dzy prawem do dzia艂ania i prawem do 偶膮dania okre艣lonego dzia艂ania.

 

 

Nota biograficzna
(za Wikipedi膮)

Hans Reichenbach (born September 26, 1891 in Hamburg; died April 9, 1953 in Los Angeles) was a leading philosopher of science, educator and proponent of logical empiricism. Reichenbach is best known for founding the Berlin Circle, and as the author of The Rise of Scientific Philosophy.

 


Lista polecanych do przeczytania ksi膮偶ek znajduje si臋 w dw贸ch miejscach: pe艂na lista wszystkich ksi膮偶ek w dokumencie wprowadzaj膮cym do ka偶dego dzia艂u. Ksi膮偶ki dotycz膮ce konkretnej tematyki z regu艂y s膮 pokr贸tce przedstawione u do艂u dokumentu.
Myśli i aforyzmy ku pobudzeniu ducha, Opus - myśli wg ktrych y trzeba, Wiersze - tak偶e ze Stowarzyszenia Umar艂ych Poet贸w i o śmierci, Niech Stanie si臋 Czowiek - s艂owa sawiące wolnoś膰 i pot臋g臋 cz艂owieka, Ksią偶ki pi臋kne,wartościowe i te kt贸re warto przeczyta膰, Pi臋kne opowieści - Anthony DeMello i inni, Wolnoś膰 - nieustanne czuwanie

Google
 
 



Gavagai.pl
Pe艂ny spis tre艣ci portalu

Nowe teksty  w portalu

Forum Gavagai

Mapa podr臋czna


E-mail: peter . gavagai at gmail . com (at=@)
Ten dokument znajduje si臋 w: http://www.gavagai.pl (c) 1997-2010
Pom贸偶 mi w poszukiwaniach i przyczy艅 si臋 do rozwoju portalu Gavagai.pl!
Wi臋cej informacji tutaj.
Dzia艂 "Chiny i j臋zyk chi艅ski" ma now膮 lokalizacj臋