Filozofia Analityczna
Apel do adeptów filozofii analitycznej
Jeśli masz i chcesz podzielić się swoimi opracowaniami, bądź treścią przygotowanego przez siebie referatu, proszę wyśli go do mnie e-mailem.
| Słynni filozofowie i ich dorobek |
![]() |
Karl Raimund PopperKażdy intelektualista ponosi bardzo specyficzną odpowiedzialność. posiada przywilej i stosowność studiowania. Winien więc swym bliźnim (bądź "społeczeństwu") przedstawić wyniki swych studiów w najprostszej, najklarowniejszej i najbardziej zwięzłej formie. Najgorsze, co intelektualiści mogą zrobić - grzech przeciwko Duchowi Świętemu - to pozować na wielkich proroków i epatować swoich bliźnich tajemniczymi filozofiami. Kto nie potrafi mówić prosto i jasno, ten powinien milczeć i pracować nadal, aż będzie mógł tak uczynić. |
![]() |
Stanisław LemKażde stworzenie żywe posiada swoje (gatunkowo typowe, a ukształtowane w milionleciach Darwinowskiej ewolucji naturalnej) SENSORIUM. Słowa tego nie znajdzie się ani w słowniku obcych wyrazów, ani w encyklopedii, nawet w Wielkim Warszawskim Słowniku opatrzone jest wykrzyknikiem, oznaczającym, że lepiej go nie używać. Mnie jest jednak potrzebne. Sensorium to całość wszystkich zmysłów oraz wszystkich dróg (zazwyczaj nerwowych), jakimi informacje, powiadamiające nas o "istnieniu czegokolwiek", mkną do ośrodkowego układu nerwowego. |
| Weźmy równanie 4+x=7. Mało pojętny uczeń
nie wie, jak dobrać się do wartości x, chociaż ten wynik już "siedzi"
w równaniu, tyle że ukryty przed jego zamglonym okiem i "sam"
się ukaże po dokonaniu elementarnego przekształcenia. Spytajmy zatem,
jako prawdziwi herezjarchowie, czy aby nie jest tak samo z Naturą? Czy
materia nie ma aby czasem "wpisanych w siebie" wszystkich
swoich potencjalnych przekształceń (więc np. tego, że możliwa jest budowa
gwiazd, kwantolotów, maszyn do szycia, róż, jedwabników i komet)? Wtedy,
wziąwszy podstawową cegiełkę Natury, atom wodoru, można by z niego "wywieść
dedukcyjnie" wszystkie te możliwości (skromnie zaczynając od możliwości
syntezy wszystkich stu pierwiastków, a kończąc na możliwości budowania
układów trylion razy bardziej uduchowionych od człowieka). Może tylko dziś potrzebne są teorie i modele zjawisk. Może zapytany, mędrzec z innej planety wręczyłby nam w milczeniu strzep leżącej na ziemi, starej zelówki, dając do zrozumienia, że wszystką prawdę Wszechświata da się wyczytać z tego kawałka materii? – Stanisław Lem, Summa Technologiae |
|
![]() |
|
![]() |
I. Indetermination of meaning II. Inscrutability of reference III. Underdetermination of theories |
![]() |
Zadaniem nauki nie jest wierne skopiowanie świata w całej jego okazałości, bogactwie barw, dźwięków i woni, lecz stworzenie schematu pojęciowego, który by wiernie odtwarzał samą strukturę świata, sam je-o szkielet odarty z wszelkich treści zmysłowych. Wg H. Poincare zagadnienia zasadniczo nierozstrzygalne nauka rozwiązuje arbitralnie, czy też konwencjonalnie. Konwencjonalizm protivadzi do konsekwencji, że niernal cała wiedza przyrodnicza jest wiedzą pozorną, jest konstrukcją umysłową, która nie troszczy się o wyniki doświadczenia, lecz nagina je do swoich, z góry i bezpodstawnie przyjętych, przesądów. |
![]() |
John Langshaw AustinDane zmysłowe sa niepostrzegalnym instrumentem. Kapitan łodzi podwodnej widzi nie peryskop, ale konwój. Zawodnosć zmmysłó moglibyśmy orzec mając inny, niezawodny system postrzegania. (Na podstawie: Sens and sensibilia - zmysły i to co zmysłowe) |
![]() |
Rudolf Carnap |
![]() |
Donald Davidson"Eseje o prawdzie"; nowa interpretacja Tarskiego; Własności pochodne; Monizm anomalny [...] Prawdziwość w danym języku naturalnym nie jest cechą zdań. Jest relacją między zdaniami, mówiącymi i momentem czasu. Teorie prawdy muszą zatem definiować trójargumentowy predykat "T(s,u,t)".
|
![]() |
Gottlob Frege |
![]() |
Kurt Gödel (Goedel)Istnieje więcej twierdzeń, niż da się wyprowadzić z aksjomatów - czyli że zdań prawdziwych jest więcej niż dowodliwych. Pośrednio wynika z tego, że matematyka może zawierać zdania sprzeczne - nie ma dowodu na niesprzeczność matematyki. Jeszcze innmi słowy, metoda dedukcyjna jest niewyczerpująca (jest zawodna). |
![]() |
Saul KripkeSens wyrażenia polega na znajomości (też domniemanej) historii danego terminu + łańcuch przyczynowy powstania - każdy stara się odgadnąć, co mówią inni Nie istnieje cecha konstytucyjna/wiązka cech konstytucyjnych. Są tylko cechy ważne, które czasami są kluczowe, musimy się więc zastanowić, co dla nas jest ważne. |
![]() |
George Edward MooreMoore przyjmuje założenie, iż wiemy o istneiniu przedmiotów materialnych,a problemem, którym się zajmuje jest to, czym jest nasza o nich wiedza. Najbardziej pierwotnym sposobem, w jaki przyjmujemy, że mamy wiedze o przedmiotach, to wiedza otrzymywana za pośrednictwem zmysłów.
|
![]() |
Hilary PutnamŻadna struktura nie jest wpisanawświat - nie istneije metafizyka z natury. Rodzaje naturalne sa po części konwencjonalne, pomagają określić cechy esencjalne. |
|
Bertrand RussellNależy dokonać rozróżnienia między zjawizkiema rzeczywistością, pomiędzy tym, czym rzecz wydaje się być - jej sposób zjawiania się zależy bowiem od osoby postrzegającej i jej umiejscownienia względem postrzeganej rzeczy - a tym, czym jest rzeczywiście. |
|
Richard RortyThe linguistic turn - musi być mniej logiki, a większe nastawienie na praktykę języka naturalnego. |
![]() |
Hans ReichenbachConcreta - to z czego składa się wszechświatIllata - to wyprowadzamy (widzimy) w concreta Abstracta - wyobrażenia teoretyczne na temat świata |
![]() |
Alfred TarskiSemantyczna definicja prawdy: Zdanie "p" jest prawdziwe wtedy i tylko wtedy gdy p. |
![]() |
Moritz Schlick |
![]() |
Alan Turing |
![]() |
Gilbert RyleDane zmysłowe sa niepostrzegalnym instrumentem. Kapitan łodzi podwodnej widzi nie peryskop, ale konwój. Zawodnosć zmysłów moglibyśmy orzec mając inny, niezawodny system postrzegania. |
![]() |
John R. Searle |
![]() |
Peter F. Strawson |
![]() |
Alfred North Whitehead |
![]() |
Alfred J. Ayer |
![]() |
Ernest Gellner |
|
Joanna Odrowąż-Sypniewska: Zagadnienie nieostrości
LITERATURA OBOWIĄZKOWA: 1. Gottlob Frege: Pisma semantyczne, tłum. Bogusław Wolniewicz, PWN 1977: Wstęp B. Wolniewicz (vii-xxxii) Funkcja i pojęcie (18-44), Pojęcie i przedmiot (45-59), Sens i znaczenie (60-88), Co to jest funkcja? (89-100), Myśl – studium krytyczne (101-129) 2. Bertrand Russell: Problemy filozofii, tłum. Wojciech Sady, PWN 1995 3. George E. Moore: Z głównych zagadnień filozofii, tłum. Czesław Znamierowski 1967, rozdz. 2 i 6 4. Ludwig Wittgenstein: Tractatus logico-philosophicus, tłum. Bogusław Wolniewicz, PWN 1970, Dociekania filozoficzne, tłum. Bogusław Wolniewicz, PWN 1972. 5. Rudolf Carnap: Filozofia jako analiza języka nauki, tłum. Andrzej Zabłudowski, PWN 1969; rozdz.: Logiczna analiza potwierdzania i sprawdzania (85-117), Empiryczna analiza potwierdzania i sprawdzania (118-142), Konstrukcja systemu językowego (143-193) 6. Hans Reichenbach: Powstanie filozofii naukowej, tłum. Halina Krahelska, Książka i Wiedza 1960 7.Alfred J. Ayer: Problem poznania, tłum. Ewa König-Chwedeńczuk, PWN 1965; rozdziały: Sceptycyzm a pewność (44-105), Percepcja (106-169) Ja i Drugi (225-284) 8. Alfred Tarski: Pisma logiczno-filozoficzne, tom I, PWN 1995; rozdziały: Pojęcie prawdy w językach nauk dedukcyjnych {z 1932 roku} (9-12) 9. Karl R. Popper: Logika odkrycia naukowego, tłum. Urszula Niklas, PWN 1977; Słowo wstępne J. Kmity (11-19), rozdz. 1-6 (29-112) 10. Ernst Nagel, James R. Newman: Twierdzenie Gödla, tłum. Barbara Stanosz, PWN 1966 11. Andrew Hodges: Turing, tłum. Justyna Nowotniak, Amber1997 13. John Longshaw Austin: Mówienie i poznawanie, tłum. Bohdan Chwedeńczuk, PWN 1993: część Jak działać słowami (550-708) 14. P. T. Strawson: Indywidua; Próba metafizyki opisowej, tłum. Bohdan Chwedeńczuk, PAX 1980: 14-55; 84-134, 209-239 15. Gilbert Ryle: Czym jest umysł?, tłum. Witold Marciszewski PWN 1970 16. Willard Van Orman Quine: Z punktu widzenia logiki, tłum. Barbara Stanosz, rozdz. 1-2, PWN 1969 17. Donald Davidson: Eseje o prawdzie, języku i umyśle, tłum. Barbara Stanosz, PWN 1992; rozdz 1,4,8,9 18. Saul Kripke: Nazywanie a konieczność, tłum. Bohdan Chwedeńczuk, PAX 1988 19. John R. Searle: Czynności mowy, tłum. Bohdan Chwedeńczuk, PAX 1987 20. Richard Rorty: Przygodność, ironia, solidarność, tłum. Waclaw J. Popowski, Spacja 1996 LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA: 1. Ray Monk: Russell, tłum. J. Hołówka, Amber 1997 2. David Pears: Wittgenstein, tłum. Katarzyna Gurczyńska i Jacek Górczyński, Prószyński i Ska 1999 3. P.M.S. Hacker: Wittgenstein, tłum. J. Hołówka, Amber 1997 5. Bogusław Wolniewicz: Rzecz i fakty; Wstęp do pierwszej filozofii Wittgensteina, PWN 1968. 6. Ernest Gellner: Słowa i rzeczy, tłum. Teresa Hołówka, KiW 1984 7. Hanna Buczyńska: Koło wiedeńskie; Początek neopozytywizmu, Wiedza Powszechna 1960 8. Artur Koterski (wybór + oprac.): Spór o zdania protokolarne, Aletheia 2000 9. Oswald Hanfling: Ayer, tłum. Mikołaj Hernik, Amber 1997 10. Andrew Hodges: Enigma, tłum. Wiktor Bartol, Prószyński i Ska 2002 11. Tadeusz Kotarbiński: Wybór pism, PWN 1958, tom II 12. Kazimierz Ajdukiewicz: Język i poznanie, PWN 1985; tom I 13. Józef M. Bocheński: Logika i filozofia, oprac. Jan Parys, PWN 1993 14. Jan Woleński: Filozoficzna szkoła lwowsko-warszawska, PWN 1985; (5-253) oraz (296-317) 15. Jerzy Pelc: Logika i język; Studia z semiotyki logicznej, PWN 1967: artykuły Reichenbacha, Russella, Blacka, Strawsona, Goodmana, Geacha, Ryle'a i Carnapa. 16. Karl R. Popper: Wiedza obiektywna: Ewolucyjna teoria epistemologiczna, tłum. Adam Chmielewski PWN 1992 17. Willard Van Orman Quine: Na tropach prawdy, tłum. Barbara Stanosz, Spacja 1997 18. Jakko Hintikka: Eseje logiczno-filozoficzne, tłum. Adam Grobler, PWN 1992 19. John R. Searle: Umysł, mózg i nauka, tłum. Jerzy Bobryk, PWN-Logos 1995 20. Bohdan Chwedeńczuk (oprac.): Filozofia umysłu, Aletheia 1995
Zobacz wszystkie polecaneKsiążki działu Filozofia |
Zobacz pozostałe Sentencje i myśli przewodnie działu Filozofia |
|||||||||||||||
Ciekawe miejsca: The Internet Encyclopedia of Philosophy Świadomość
a rzeczywistość Wywiad z prof. J. Hołówką
Zobacz wszystkie Linki w dziale Filozofia |
| Filozofia i filozofia analityczna Rzecz idzie o ustalenie wzajemnego stosunku Myśl – Język – Świat. |
||
| W tym dziale: | ||
| Kazimierz
Ajdukiewicz John Langshaw Austin Alfred J. Ayer Rudolf Carnap Donald Davidson Gottlob Frege Ernest Gelner Kurt Goedel Saul Kripke |
Stanisaw Lem Hilary Putnam Karl E. Popper Willard Van Orman Quine Hans Reichenbach Richard Rorty Bertrand Russell Gilbert Ryle Moritz Schlick |
John R. Searle North Whitehead Ludwik Wittgenstein Peter F. Strawson Alfred Tarski Alan Turing Alfred Whitehead Pozostali |
| Przejdź do: Zagadnienia i terminologia Galeria postaci Książki do przeczytania Logika – wprowadzenie Semiotyka logiczna (Jerzego Pelca) | ||
![]() |
E-mail: peter . gavagai at gmail . com (at=@) Ten dokument znajduje się w: http://www.gavagai.pl (c) 1997-2011 Pomóż mi w poszukiwaniach i przyczyń się do rozwoju portalu Gavagai.pl! |
Jeśli podoba ci się zawartość portalu Gavagai.pl. spodoba ci się też książka jego twórcy: