O stopniu ucywilizowania człowieka decyduje odstęp dzielący go od nieprzekształconego otoczenia. Świat natury, w którym to ona ma władzę nad człowiekiem, to świat przepełniony lękiem. Oczywiście lista cech, osiągnięć, jakie społeczność ludzka osiągnąć musi, aby określić ją można było cywilizacją albo kulturą, jest bardzo płynna.
   Niemniej różnicÄ™ miÄ™dzy kulturÄ… i cywilizacjÄ… można okreÅ›lić dość Å‚atwo. Kultura to ogół informacji, które spoÅ‚eczność niesie ze sobÄ… dziÄ™ki przekazowi pozabiologicznemu. Jest to informacja niewrodzona, a nabyta od innych, starszych czÅ‚onków spoÅ‚eczeÅ„stwa. Przekazywana jest z pokolenia na pokolenie.
   Cywilizacja jest to agregat MATERIALNYCH produktów kultury, a wiÄ™c budynki i inne konstrukcje, narzÄ™dzia, noÅ›niki informacji. Innymi sÅ‚owy noÅ›nikiem kultury sÄ… umysÅ‚y, noÅ›nikiem cywilizacji - przedmioty materialne.

Ziemie leżące w sercu łacińskiego chrześcijaństwa [...] po 1000 r. stały się areną zmian, dzięki którym Europa po raz pierwszy nabrała rozmachu. Proces ten rozpoczął się od rewolucji agrarnej, której technologiczną podstawą były głęboka orka, chomąto, dzięki któremu koń mógł zostać wykorzystany do prozaicznego ciągnięcia pługa, oraz trójpolowy system upraw.

-- Martin Malia, Lokomotywy historii